Cách thoát “bẫy” trung bình

Tác giả: Tân Dân

KD: Không có cách nào khác, VN phải cùng một lúc tiến hành quyết liệt những giải pháp lớn: Tái cơ cấu kinh tế DNNN, tạo sân chơi bình đẳng cho mọi thành phần kinh tế, xóa bỏ cơ chế xin- cho, mảnh đất quá mầu mỡ cho tham nhũng nảy nở. Chấn hưng nông nghiệp- thế mạnh của quốc gia.

Nhưng nền tảng của mọi giải pháp lớn đó, là cải cách thể chế chính trị, thể chế kinh tế. Đặc biệt xây dựng nền pháp luật thượng tôn.

Cuộc chơi toàn cầu buộc VN phải tuân thủ luật chơi. Luật chơi đó lại buộc VN phải có những điều kiện Cần và Đủ mới có thể kích thích sản xuất, năng suất và sáng tạo gia tăng. Không còn có thể một mình một chợ, kiểu “đầu một nơi, đuôi một nẻo” nữa.

———–

 Câu chuyện “bẫy thu nhập trung bình ở Việt Nam” đã xới lên nhiều ý kiến bàn luận. Bên cạnh những phân tích mang tính học thuật sắc sảo minh chứng cho việc Việt Nam đã bắt đầu quá trình “sập bẫy” thu nhập trung bình, Giáo sư Kenichi Ohno (Nhật Bản), người khởi xướng câu chuyện, còn chứng tỏ mình là người rất am hiểu và bắt bài được kiểu cách điều hành kinh tế – xã hội lâu nay ở nước ta, đặc biệt là hội chứng hội thảo nhiều, viết, nói, hô hào mãi nhưng quan trọng nhất là hành động thiết thực thì chẳng được bao nhiêu.

Trong cuộc chơi hội nhập toàn cầu ngày nay, thời cơ luôn song hành cùng thách thức, nền kinh tế của một quốc gia rất dễ bị tổn thương bởi hàng loạt cái “bẫy” bủa vây tứ phía, nếu chúng ta không đủ tỉnh táo, không có bản lĩnh chung sống với thương trường thì rất dễ chuốc lấy sự thất bại.

Điểm mấu chốt để giúp đất nước thoát bẫy thu nhập trung bình chính là phải bằng mọi cách duy trì và không ngừng nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia cũng như năng lực cạnh tranh của từng chủ thể trong nền kinh tế.

Ngay từ cuối năm 2008, ý tưởng về một chương trình nghiên cứu sâu năng lực cạnh tranh của Việt Nam đã được đặt ra trong cuộc gặp gỡ giữa Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng với Giáo sư Michael E. Porter (Đại học Harvard – Mỹ) tại Hà Nội. Bản thân Giáo sư Porter rất ấn tượng với những thành tựu to lớn trong tăng trưởng và giảm nghèo mà Việt Nam đạt được nhưng ông cũng chỉ ra vị trí rất khiêm tốn của Việt Nam trên bảng xếp hạng năng lực cạnh tranh toàn cầu là một vấn đề đáng quan ngại.

Năm 2009, với sự hỗ trợ tích cực của Giáo sư Porter, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương và Học viện Năng lực cạnh tranh châu Á Singapore (AIC) đã phối hợp xây dựng báo cáo năng lực cạnh tranh quốc gia đầu tiên của Việt Nam. Bên cạnh bộ dữ liệu, những phân tích có giá trị về các hoạt động kinh tế – xã hội ở Việt Nam, báo cáo này còn đưa ra một loạt khuyến nghị về mặt chính sách cụ thể, đặc biệt là thành lập hội đồng năng lực cạnh tranh quốc gia. Tuy nhiên, mọi việc cho đến nay dường như vẫn giậm chân tại chỗ? Thực ra, đây chỉ là một trong số rất nhiều ví dụ phản ánh năng lực tiếp thu, chọn lọc và triển khai chính sách ở Việt Nam còn hạn chế lớn, sự bất cập kéo dài giữa ý chí của người lãnh đạo với khả năng thực thi của bộ máy điều hành còn nhiều yếu kém.

Thiết nghĩ, điều thức thời nhất hiện nay là không nên sa vào bàn cãi nước ta đã rơi vào “bẫy” hay chưa, mà cần tập trung toàn lực để xây dựng chương trình hành động nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Trước hết, cần bắt tay ngay vào việc chữa trị tận gốc căn bệnh nói nhiều nhưng không làm, làm không đến nơi đến chốn, hoặc làm chẳng được bao nhiêu. Vấn đề quan trọng là hình thành nên một cơ chế mà ở đó những con người “làm được việc” và “ được làm việc” sẽ trở thành động lực trung tâm của mọi thành tựu.

Bộ máy điều hành buộc phải thay đổi cách ứng xử theo phương châm: (1) cần đặt đúng vào vị trí đối với những người nói được, làm được để họ có cơ hội phát huy sở trường của mình, (2) tạo ra áp lực tinh thần và vật chất đúng mức đối với những người không dám đối mặt với sự cạnh tranh để tiến bộ, (3) sẵn sàng độ lượng, khoan dung đối với những thử nghiệm thất bại, thậm chí những tổn thất về kinh tế , nhưng không thể khoan nhượng và tha thứ đối với những hành vi suy đồi đạo đức, bán rẻ lợi ích chung, và tệ hơn là cố tình làm tổn hại, suy yếu chiến lược cạnh tranh quốc gia.

———–

http://www.thesaigontimes.vn/113918/Cach-thoat-%E2%80%9Cbay%E2%80%9D-thu-nhap-trung-binh?.html