Thủ tướng: Tôi xin lỗi nhân dân

Tác giả: Linh Thư

KD: Hị…hị…  😀

——-

Chia sẻ với DN kinh doanh trong điều kiện cạnh tranh hiện nay muốn thành công không dễ dàng, Thủ tướng nhắn nhủ cộng đồng DN chú ý nâng cao năng lực quản trị.

Hơn 300 kiến nghị cụ thể của cộng đồng DN trong và ngoài nước được tổng hợp bằng văn bản gửi trực tiếp đến Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tại hội nghị Thủ tướng với DN năm 2014 diễn ra sáng nay 28/4 vẫn chưa đủ hết những điều họ muốn kiến nghị.

Chân tơ, kẽ tóc mọi khó khăn mà mỗi DN “mách” trực tiếp với Thủ tướng khiến người đứng đầu Chính phủ đã có lúc phải nói ông thấy “sốt ruột” vì những cải cách cơ chế, chính sách chưa đủ theo kịp thực tiễn sinh động, những thay đổi nhanh chóng trong môi trường kinh doanh hiện nay.

Tôi xin lỗi nhân dân!

Chủ tịch Hiệp hội tư vấn thuế Việt Nam Nguyễn Thị Cúc mào đầu phát biểu rằng: “Các DN hôm nay đến không phải để nghe về ưu điểm, mà về vướng mắc và cách giải quyết”. Đại diện hiệp hội này nêu một điều mà lẽ ra phải đương nhiên dễ lại khó, đó là điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế.

Thủ tướng, doanh nghiệp, nợ xấu, tín dụng, đầu tư, thủ tục hành chính
Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng phát biểu tại hội nghị sáng 28/4 tại Hà Nội. Ảnh: Nhật Bắc/VGP
“Tổng cục Thuế có tuyên ngôn về người nộp thuế rất rõ ràng, song các DN cảm thấy tinh thần này càng xuống dưới, nhất là tổ đội và người triển khai thực hiện, thì nhiệt huyết này mất dần đi. Nếu tháo gỡ chính sách thuế, mà còn người không tiếp thu được tinh thần của lãnh đạo ngành thì rất khó khăn. Vì vậy, mong hình ảnh con sâu làm rầu nồi canh trong ngành thuế và hải quan không còn nữa” – bà Cúc phát biểu.

Bà Cúc bày tỏ mong muốn công tác thanh tra của các bộ, của Cục thuế không chồng chéo. Cũng nhưcác đoàn thanh tra về cùng một nội dung thì có thể sử dụng kết quả thanh tra khác, ví dụ Tổng cục thuế đã làm có kết luận về thuế, thì Kiểm toán nhà nước có thể sử dụng văn bản này.

“Chứ một DN mà suốt ngày phải tiếp các đoàn thanh tra về cùng một nội dung thì rất mất thời gian. Thanh tra kiểm tra là nhằm phát hiện sai sót, và làm đúng thì phải tôn vinh. Nhưng tư tưởng của các đội kiểm tra thanh tra là cứ phải có tiền về. 

Vì vậy, cứ phải tìm ra khoản này, khoản khác để thu của DN. Nếu như thanh tra thu được ít tiền, chứng tỏ sự quản lý tốt của cơ quan thuế và hải quan. Chứ không phải cứ đòi hỏi cứ thanh, kiểm tra là có tiền. Vì lẽ ra, nếu phát hiện ra hoạch toán tốt phải tôn vinh, có như vậy DN mới yên tâm” – bà phản ánh.

Nghe phản ánh từ hiệp hội này, Thủ tướng chỉ đạo các bộ ngành tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục về thuế và hải quan là nội dung quan trọng của cải cách thủ tục hành chính.

“Các đồng chí nói tôi rất sốt ruột. Bây giờ thủ tục người ta nộp thuế mà khó khăn quá. Tôi thực sự cũng xin lỗi. Là người đứng đầu Chính phủ, tôi cũng xin lỗi nhân dân. Nói bây giờ quyết tâm ở trên này nghe hăng hái thế đi càng xuống càng giảm, rồi tới nhân viên, đồng chí nói tới nhân viên như không có chuyện gì xảy ra. Bây giờ như thế thì DN thế nào mà đây là lực lượng sản xuất chủ yếu của nền kinh tế” – Thủ tướng dứt lời, nhận được tràng pháo tay của DN.

Theo Thủ tướng, cải cách thủ tục hành chính đã tiến hành trong những năm qua nhưng vẫn còn những vấn đề liên quan doanh nghiệp như thủ tục đăng ký lập doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh.

“Luật Doanh nghiệp, đến Hiến pháp là đạo luật cao nhất quy định rồi. DN được kinh doanh tất cả nnhững ngành nghề không cấm, nhưng thực tế thủ tục sinh nhiều quá” – Thủ tướng nói và đặt câu hỏi với đại diện các bộ ngành liệu có thể tiếp tục cải tiến cấp phép thủ tục nhanh hơn nữa.

Thủ tướng thông tin với cộng đồng doanh nghiệp việc Chính phủ chuẩn bị triển khai dự án vốn vay ODA về thực hiện chính phủ điện tử trong kinh doanh với các dịch vụ hành chính hiện đại, không thua kém các nước trong khu vực, qua đó khắc phục phiền hà, tạo thuận lợi tối đa trong cung cấp dịch vụ hành chính phục vụ DN.

DN vừa và nhỏ yếu dần

Đại diện Hiệp hội DN vừa và nhỏ Việt Nam, ông Tô Hoài Nam phản ánh thực tiễn quy mô của các DN nhỏ và vừa có xu hướng nhỏ dần đi. Theo báo cáo của VCCI, DN cỡ lớn chỉ chiếm khoảng 2% và 2% DN cỡ vừa. Còn lại 95-96% là các DN nhỏ và siêu nhỏ. Riêng DN siêu nhỏ (tiêu chí là dưới 10 lao động ) đã chiếm tới 66-67%. Nếu tính cả các hộ kinh doanh cá thể thì tỷ lệ DN siêu nhỏ có thể chiếm tới trên 99,9%

 

Thủ tướng, doanh nghiệp, nợ xấu, tín dụng, đầu tư, thủ tục hành chính
Thủ tướng gặp gỡ DN bên lề hội nghị. Ảnh: VGP

Điều này khiến Chủ tịch VCCI Vũ Tiến Lộc lo lắng: “Nói một cách hình ảnh, theo các nhà kinh tế, “đội thuyền thúng” DN Việt Nam đang đứng trước thách thức phải ra biển lớn khi thời điểm hội nhập lớn đang cận kề”.

Bà Phạm Thị Hồng Thái, đại diện Hiệp hội DN tỉnh Nghệ An nêu một nghịch cảnh khó khăn với các DN vừa và nhỏ là phải vay vốn ngân hàng lãi suất cao để nộp thuế DN. Nếu không nộp thì bị phạt.

Theo bà, có DNNN còn nợ nhà nước 40 tỷ đồng, trong đó đóng thuế 4 tỷ đồng, vay ngân hàng 4 tỉ đồng với lãi suất cao. Trong khi đó, quyết định thành lập quỹ bảo lãnh tín dụng hỗ trợ DN vừa và nhỏ được Thủ tướng ký từ 2001 nhưng đến nay các địa phương chưa thực hiện. Ngoài ra, lãi suất cao đang đe dọa sự tồn tại, cạnh tranh của các DN.

Theo bà Thái, trong năm qua, NHNN đã điều hành giảm lãi suất nhanh chóng nhưng vẫn là mức lãi suất cao hơn lãi suất thế giới. “Liệu Chính phủ và ngân hàng có giảm lãi suất hơn nữa cho các DN không, vì lãi suất thế này thì DN ta thua DN nước ngoài vì không cạnh tranh được. DN nước ngoài có ưu thế về vốn sẽ chiếm lĩnh thị trường của ta và DN ta sẽ khó khăn, bị thua” – bà nói.

Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định Chính phủ sẽ tạo mọi điều kiện chính sách để giúp DN tiếp cận tín dụng thuận lợi hơn. Nhưng bên cạnh điều hành lãi suất hạ, Thủ tướng cũng lưu ý DN phải nỗ lực vươn lên, không thể “tay không bắt giặc” để tiếp cận vốn. 

“DN không có vốn liếng, yêu cầu ngân hàng cho vay hàng tỉ, phương án kinh doanh không thấy triển vọng thì làm sao tiếp cận thuận lợi được. Vấn đề từ cả hai phía. Một mặt sẽ tìm mọi cách cùng các ngân hàng thương mại cơ cấu số vay cũ lãi suất cao. Những DN còn đang hoạt động thì tìm cách xử lý, đưa lãi suất nợ cũ xuống thấp theo mặt bằng hiện nay để vượt qua khó khăn, giảm nợ cho ngân hàng” – Thủ tướng nói.

Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Vũ Văn Ninh rà soát triển khai quỹ phát triển DN vừa và nhỏ ở các địa phương để đảm bảo bảo lãnh cho DN tiếp cận vốn. Ngoài ra chú trọng phát triển thị trường chứng khoán để DN không chỉ qua thị trường tín dụng mà còn có thị trường chứng khoán để huy động cho vốn trung và dài hạn cho đầu tư phát triển.

Thông tin thêm với DN, Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình cho hay, điều chỉnh lãi suất xuống 6% là một quyết định đầy khó khăn và rủi ro ở góc độ quản lý kinh tế vĩ mô. Nếu giảm tiếp lãi suất có thể khiến dân chạy vốn đầu tư vào kênh khác không khuyến khích như vào USD, ngoại tệ, vàng…

Do vậy, Chính phủ phải cân đối kỹ lưỡng để điều hành lãi suất cố gắng bền vững để tránh giật cục, nay xuống, mai lên. Phải thật sự ổn định để niềm tin của dân, của DN vào cơ chế chính sách mới tăng lên.

Tuy nhiên, ông khẳng định với đà ổn định kinh tế vĩ mô và tiền tệ tiếp tục trong năm nay, mặt bằng lãi suất sẽ ổn định và có điều kiện sẽ giảm hơn nữa để cả năm có thể giảm từ 1,5-2% mặt bằng lãi suất cho vay. Với các DN vừa và nhỏ, bên cạnh các công cụ lãi suất, để đảm bảo chất lượng tín dụng, nợ xấu không tăng lên, NHNN cũng lưu ý kênh kết nối giữa DN, tổ chức tín dụng và chính quyền địa phương.

Làm kinh doanh khó lắm

Trao đổi với cộng đồng DN giải pháp tháo gỡ các khó khăn chung, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho hay Chính phủ sẽ tiếp tục ban hành cơ chế, chính sách để DN tái cơ cấu hoạt động hiệu quả, năng suất hơn, nâng cao sức cạnh tranh. Theo Thủ tướng, Nhà nước không thể đóng cửa bảo hộ DN mà đòi hỏi phải tái cơ cấu DN để có sức cạnh tranh cao hơn.

Ưu tiên hàng đầu trong tái cơ cấu được Thủ tướng lưu ý, đó là ứng dụng khoa học công nghệ bởi không có thì năng suất lao động, sức cạnh tranh, hiệu quả thấp. Ngoài ra phải chú trọng nâng cao năng lực quản trị.

“Các anh chị ngồi đây, cũng có lần tôi nói rất chân thành, bây giờ có phân công tôi làm Thủ tướng tôi có thể nghiêm túc chấp hành, sẵn sàng làm, chứ phân công làm DN là tôi từ chối. Làm không được đâu, tôi muốn nói như thế là bây giờ các anh chị làm chủ tịch tổng giám đốc khó lắm, muốn thành công không dễ dàng trong điều kiện cạnh tranh như thế, năng lực quản trị phải nâng lên trong điều kiện cạnh tranh hết sức quyết liệt” – Thủ tướng phát biểu.

Người đứng đầu Chính phủ dẫn ra không ít DN Việt Nam vượt lên cạnh tranh không chỉ trong nước mà cả thị trường quốc tế, mà điều kiện quyết định đầu tiên là năng lực quản trị của lãnh đạo doanh nghiệp. 

Một ví dụ đó là Viettel mở thị trường viễn thông ở Haiti thu về doanh thu lãi lên đến 45 triệu USD.

“Năng lực quản trị của DN hết sức quyết định. Cái này không ai làm thay các anh chị hết, mong các anh chị tái cơ cấu DN hết sức chú ý đưa khoa học công nghệ vào, nâng cao năng lực quản trị, từ đó nâng cao năng suất lao động để cải cách” – Thủ tướng phát biểu.

 

Gia tăng DN rút lui khỏi thị trườngBáo cáo tổng quan về “sức khỏe” của doanh nghiệp trong 3 năm qua của Bộ Kế hoạch và Đầu tư tại hội nghị ghi nhận tình hình trong năm 2013 với dấu hiệu kinh tế phục hồi và một số khó khăn vĩ mô đã giảm bớt giúp cho số lượng DN thành lập mới có dấu hiệu tăng trở lại, đạt 76.955 doanh nghiệp.

Trong quý I năm nay, cả nước có hơn 18 nghìn DN đăng ký thành lập mới với số vốn đăng ký gần 98 nghìn tỷ đồng. Nhưng cũng trong quý I năm nay, vẫn còn gần 17 nghìn DN gặp khó khăn phải giải thể hoặc đăng ký tạm ngừng hoạt động, tăng 9,6% so với cùng kỳ năm trước. Nhìn chung, tình hình sản xuất kinh doanh của DN vẫn gặp nhiều khó khăn, phục hồi tăng trưởng ở mức thấp và thiếu bền vững.

Mặc dù số lượng DN đăng ký thành lập mới năm 2013 và quý 1 năm nay có dấu hiệu tăng trở lại nhưng số vốn đăng ký năm 2013 chỉ đạt 398.681 tỷ đồng, giảm 14,7%, so với năm 2012 và giảm sâu so với 513.700 tỷ đồng năm 2011. 

Tình hình khó khăn những năm gần đây cũng khiến quy mô vốn đăng ký bình quân một DN có xu hướng giảm. Năm 2011, bình quân một DN đăng ký với 6,63 tỷ đồng, nhưng đã giảm xuống 5,13 tỷ đồng năm 2013