Nguy cơ từ bên trong

Tác giả: Danh Đức

KD: Nhà báo Danh Đức viết về hiện tượng nước Pháp, nhưng chính là để cảnh báo cho XH VN, về những nguy cơ cái ác, sự đập phá bản năng, sự bất ổn của một XH không kiểm soát được bởi bị ô nhiễm quá nặng cái xấu.

———-

Đô thị hóa, phát triển các đại đô thị, không chỉ là phát triển các tòa tháp cao tầng hay đường sá… mà còn là giáo dục cho mọi người và tạo cơ hội cho các thiếu niên “lỡ bộ”. Ảnh Uyên Viễn

Thảm kịch Charlie Hebdo của nước Pháp cũng có thể là một bài học cho các nước khác về những nguy cơ bất ổn từ bên trong mỗi xã hội. Một vài đoạn trong bài diễn văn ngày 13-1 của Thủ tướng Pháp Manuel Valls, tuy đề cập đến các vấn đề của nước Pháp và người Pháp, song nghe có vẻ khá phổ biến.

“Hiểu được quá trình trở thành cực đoan của một người trẻ luôn là phức tạp. Rõ ràng là một số thiếu niên phạm pháp đã dễ dàng chao đảo trong các quá trình cực đoan hóa… Mối đe dọa trở thành cực đoan của nhiều trẻ vị thành niên chính là một trận chiến mà chúng ta phải thắng, trận chiến giáo dục nơi giới trẻ của chúng ta.

Có một khác biệt cơ bản giữa sự tự do ngạo mạn với… sự phủ định tất cả… Khi các khu ổ chuột “khép kín” mọc lên trong lòng các đô thị, nơi mà người ta không còn SỐNG với nhau nữa, nơi mà người ta co rúc lại… thì Nhà nước không còn hiện diện nữa!”, Thủ tướng Valls nói.

Gạt sang một bên các vấn đề liên quan đến chủ nghĩa khủng bố quốc tế…, sẽ thấy có một vấn đề chung là “mối đe dọa còn là từ bên trong” các xã hội mà tỷ lệ tội phạm hình sự cũng như bạo lực ngang ngược đang là báo động. Cái sự “ngạo mạn”, ngang ngược mà Thủ tướng Valls ta thán, bất cứ ai qua lại nước Pháp trong những năm qua đều có thể cảm nhận: trông những người trẻ du thủ du thực ấy như sắp “ăn tươi nuốt sống” người khác!

Sự ngạo mạn, ngang ngược đó phải chăng cũng đã và đang diễn ra trong một số nhà trường, khu phố, thành thị, làng xóm chúng ta, từ những vụ nữ sinh cấp 2 túm tóc đánh nhau, lột quần áo nhau ngay trong lớp đến các vụ đâm chém nhau chỉ vì “nhìn đểu” nhau, các vụ chặt tay cướp xe, giựt dọc ngang ngược trên đường phố, thậm chí xông thẳng vào trong nhà “bắn trước, cướp sau” (Pháp luật Việt Nam, 13-1-2015), hay các vụ truy sát, đâm chém nhau chỉ vì va quẹt xe cộ? Liệu các hung thủ tuổi còn nhỏ đó có đang chực phủ định tất cả, từ nhà trường như là một định chế của xã hội dành cho lứa tuổi đó như là một lộ trình giáo dục các em thành các công dân tương lai, và tột cùng là tập tành phủ định luật pháp quốc gia? Bản thân các em đó đã ngang ngược với người khác, ngạo mạn với xã hội chưa đủ sao mà còn rủ nhau chiếu lại các đoạn video đánh nhau, lột đồ nhau đó trên mạng? Chiếu lại như thế không khác gì cổ võ các em đó và các em khác cứ “phát huy” sự ngang ngược, tàn bạo đó!

Điều mà ông Valls đề cập đến, “các khu ổ chuột khép kín trong các thành thị” khiến chúng ta nhớ đến những gì đã và đang diễn ra ở Việt Nam khi mà không ít khu dân cư mới mọc lên, mang dáng dấp những khu ổ chuột mới, thế chỗ các làng hoa, làng rau, làng nghề mà vào những năm 1990 còn cung cấp rau, hoa, sản phẩm thủ công cho các thành phố. Trong nhiều trường hợp, đô thị hóa không những không có quy hoạch, mà còn quên cả nghĩ đến những bài toán xã hội đi kèm. Hậu quả là không chỉ các khu ổ chuột mới đó ngổn ngang, mà còn kèm theo cả những vấn nạn an ninh trật tự xã hội mà ngày nay đang phải giải quyết “nóng” bằng cách tăng cường các đơn vị cảnh sát cơ động cho thành phố này vào trước các dịp lễ lạc lớn. Rồi còn chuyện ở các khu ổ chuột tự do mọc lên đó, thanh thiếu niên có đến trường đông đảo hay bỏ học ngang nửa chừng khi mà điện, nước hầu như phải chờ dài cổ mới được đấu nối, chuyện mưu sinh với các bậc phụ huynh trở nên khó khăn hơn?

Có bao nhiêu học sinh cấp 2, cấp 3 bỏ học ngang và người lớn đã làm gì cho các em? Ở Pháp, từ tháng 11 năm ngoái, Nhà nước đã đề ra mục tiêu giảm phân nửa số học sinh bỏ học hàng năm từ nay cho đến năm 2017. Kế hoạch này theo sát các em từ lớp mẫu giáo cho đến khi các em thi đậu một tấm bằng tốt nghiệp phổ thông hay nghề nghiệp nào đó, bằng cách phòng ngừa bỏ học và tạo cho các em một cơ hội thứ nhì để học một nghề gì đó, qua đó chỉnh sửa lại tác động của những bất công xã hội và kinh tế (1).

Đô thị hóa, phát triển các đại đô thị, không chỉ là phát triển các tòa tháp cao tầng hay đường sá hoặc metro, bus…, mà còn là giáo dục cho mọi người, và tạo một cơ hội thứ nhì cho các em “lỡ bộ”. Bằng không, nếu bỏ mặc, tuổi trẻ sẽ dễ dàng đi vào con đường cực đoan, chỉ cần ai đó giật dây, hay một cái mồi lửa…!

(1) http://www.gouvernement.fr/decrochage-scolaire-donner-aux-jeunes-une-nouvelle-chance-de-se-former?55pushSuggestion=Teaser

———–

http://www.thesaigontimes.vn/125674/Nguy-co-tu-ben-trong.html