Dựng tượng Vua Hùng: Đừng để hao hao giống vua Trung Quốc

Tác giả: Lam Lam

KD: Giám đốc Trung tâm bảo tồn nghiên cứu văn hóa dân tộc Hoàng Chương cho biết, Vua Hùng là một nhân vật, một vị vua chỉ tồn tại trong trí tưởng tưởng của người dân mà không có được một hình mẫu nào cụ thể, vì vậy dựng tượng Vua Hùng là rất khó (Lam Lam).

Chít cười vì vụ này. Nói chung, đời sống này có nhiều chuyện không biết nên cười hay khóc bởi thứ tư duy nửa hư nửa thực cho những mục đích riêng nào đó thì sẽ dẫn đến những cảnh ngộ như vầy 😀

Nó ngộ như chuyện đúc tim cho Ngựa Thánh Gióng, mà mình cho rằng kẻ nào tư vấn chuyện này rất …. đểu  😀

————–

Cần phải tổ chức một công trình nghiên cứu cấp quốc gia để nghiên cứu kỹ càng các cứ liệu lịch sử, khi đó mới dựng tượng Vua Hùng. 

GS Hoàng Chương – Giám đốc Trung tâm bảo tồn nghiên cứu văn hóa dân tộc tỏ ra bối rối khi được hỏi về 3 mẫu phác thảo dựng tượng Vua Hùng đang lấy ý kiến của dư luận.

Giám đốc Trung tâm bảo tồn nghiên cứu văn hóa dân tộc cho biết, Vua Hùng là một nhân vật, một vị vua chỉ tồn tại trong trí tưởng tưởng của người dân mà không có được một hình mẫu nào cụ thể, vì vậy dựng tượng Vua Hùng là rất khó.

Dung tuong Vua Hung: Dung de hao hao giong vua Trung Quoc
Phác thảo tượng Vua Hùng tại Phú Thọ

“Tượng Vua Hùng được dựng tại Thác Đa từ cách đây 10 năm, cũng chỉ là dựa trên trí tưởng tượng, không một nhà điêu khắc nghệ thuật nào giám khẳng định đó chính là Vua Hùng”, ông nói.

Theo ông, ngay cả với những nhân vật lịch sử ở gần thời đại chúng ta hơn, có nhiều sử liệu và hình ảnh mà chúng ta vẫn chưa thể làm tốt như các vị vua thời Trần, thời Lý, thời Lê… Trong khi, Vua Hùng chỉ là nhân vật huyền thoại.

Vị chuyên gia thẳng thắn cho biết, đây sẽ là thách thức rất lớn với những người làm văn hóa, nghệ thuật, điêu khắc của VN. Tượng Vua Tổ không thể giống với tượng các nhân vật lịch sử khác, không thể xây lên rồi lại đập đi vì không đúng, không được người dân chấp nhận, như vậy là lãng phí, đồng thời còn gây ảnh hưởng về mặt chính trị.

Ông đã nghe nhiều ý kiến nói, tượng đài Lý Thái Tổ hiện nay lại hao hao giống Khổng Minh – Quan công của Lưu Bị nhiều hơn. Rồi chiếc mũ ông đội lại giống vời đời Hán chứ không phải đời Lý. Biết là sai đó nhưng đã đựng tượng lên rồi thì không thể sửa được nữa.

Hay Vua Quang Trung, một vị vua nổi tiếng chống quân xâm lược của Việt Nam nhưng khi tạc tượng ông, nhiều người lại nói đó không phải là Quang Trung mà là hình tượng người đóng thế cho Vua Quang Trung. Tức là, dựng tượng dựa trên bức họa của Vua Càn Long vẽ khi Quang Trung sang đi sứ nhưng thực tế đó không phải là Quang Trung mà là người đóng thế vua Quang Trung đi sứ.

Cuối cùng bức tượng đó phải bỏ và dựng lại theo mẫu phác họa dựa trên hình mẫu con người Quang Trung qua các giữ liệu sử sách ghi lại. Hiên nay chỉ có hai bức tượng vua Quang Trung rất lớn ở Gò Đống Đa và bảo tàng Vua Quang Trung (Bình Định) đã được người dân chấp nhận.

Theo ghi nhận, chỉ có tượng Trần Hưng Đạo ở Nam Định cũng tạm được coi là tạo mẫu thành công nhưng cho tới nay cũng đã có đến hàng chục phiên bản khác nhau trên cả nước.

”Vậy thì với Vua Hùng sẽ thế nào?”, ông đặt câu hỏi.

Để phác họa lên một chân dung, một hình tượng vị Vua Hùng vừa đảm bảo dấu mốc lịch sử, vừa thể hiện được vóc dáng, cốt cách, con người một vị Vua Tổ là vấn đề cực kỳ khó. Không thể tùy tiện muốn làm thế nào cũng được.

Ông cho biết, đến ngay việc xác định về trang phục thời kỳ đó thế nào? Là đóng khố hay là mặc quần áo, chất liệu ra sao… đều chưa có gì cụ thể. Hay Vua Hùng thời đó phải đội mũ thế nào? Có phải là mũ lông chim hay không? Tất cả còn quá mơ hồ, chưa có gì cụ thể.

Ngay cả khi muốn dựa vào tư liệu, sử sách để phác họa lên chân dung một ông Vua Tổ cũng vô cùng khó khăn. Theo ghi nhận, trang phục của những người nhảy múa được họa trên trống đồng có thể giúp các họa sĩ, nhà mỹ thuật hình dung ra một thời kỳ người dân chỉ biết mặc khố, đội mũ lông chim, đi chân đất…

Nhưng đó chỉ là phác họa về đời sống văn hóa của người dân thời kỳ đó không thể dựng lên một vị Vua Tổ lại mặc khố, nhưng cũng không thể dựng lên một Vua Hùng mặc áo bào, ông nói.

Ông cho rằng, nếu muốn dựng tượng Vua Hùng, VN có thể tham khảo thêm từ những văn hóa cổ từ Trung Quốc. Vì VN và Trung Quốc có hai nền văn hóa khá tương đồng về mặt thời gian và đều bị ảnh hưởng tới nhau rất nhiều.

Do đó, có thể tham khảo thêm về trang phục, hoặc dựa trên hình tượng các vị Vua cổ của Trung Quốc để phác thảo lên hình ảnh Vua Hùng. Ông Chương lưu ý, để chính xác hơn VN nên nghiên cứu thêm các dấu tích lịch sử, văn hóa cổ Trung Quốc tại bảo tàng Đài Loan.

Vị giám đốc đồng tình với quan điểm dựng tượng là cần thiết. Theo ông, ông tổ của dân tộc thì cần phải dựng để người dân chiêm ngưỡng, chiêm bái, tôn vinh trong ngày quốc giỗ là điều cần thiết. Nhưng ông khẳng định, phải cân nhắc rất kỹ, không thể lấy cái cớ vì không ai biết Vua Hùng là ai thì có thể tùy tiện tưởng tượng, tùy tiện vẽ lên một hình tượng na ná ông Vua Hùng.

Vì vậy, theo ông, cần phải tổ chức một công trình nghiên cứu cấp quốc gia để nghiên cứu kỹ càng các cứ liệu lịch sử, khi đó mới dựng tượng Vua Hùng. Một mình Phú Thọ không thể làm được.

Cá nhân ông cho biết, ông cũng từng tham gia dựng lại hình tượng các nhân vật Quang Trung và bà Trưng Trắc với vai trò là đạo diễn. Trên sân khấu, cái khó của ông là làm sao để người dân khi xem phải chấp nhận được đó là bà Trưng Trắc hay Vua Quang Trung dù không ai biết bà Trưng Trắc, Trưng Nhị hay Bà Triệu, Quang Trung là ai.

Ông lấy ví dụ như hình tượng bà Triệu, theo truyền thuyết dân gian và theo trí tưởng tượng của người dân bà Triệu phải là người phụ nữ có cặp tuyết lê dài một thước.

“Nhưng, khi đó bà Triệu còn trẻ, cặp tuyết lê không thể dài đến một thước được, như vậy làm sao bà đi đánh giặc.Tuy nhiên, qua trí tưởng tưởng của dân gian, người làm nghệ thuật phải hình dung ra một hình tượng bà Triệu với cặp tuyết lê săn chắc, căng đầy…”, ông nói.

Với hình tượng Vua Hùng, ông Chương cũng cho rằng tất cả chỉ là tưởng tượng, đó là cái khó với người thực hiện. Khẳng định, không thể vẽ lên một ông Vua Hùng giống chính xác với Vua Hùng, nhưng cần thiết phải dựa vào lịch sử, từ nền văn hóa, trang phục cho tới mũ mão… làm sao khi dựng lên bức tượng người dân, dư luận nhìn vào có thể hình dung ra đó là Vua Hùng, vị Vua Tổ của VN.

Ông cho biết thêm, ngay tại các nước trên thế giới như Ấn Độ, Hy Lạp họ vẫn dựng các vị thần như thần sấm, thần mưa… Các vị thần cũng chỉ tồn tại trong trí tưởng tượng của mỗi người, không có gì cụ thể, nhưng dựng tượng các vị thần để người dân nhìn vào có thể hình dung được đó là vị thần nào là rất khó.

Dựng tượng Vua Hùng: Đời nào, mặc gì, dáng dấp ra sao?

“Tôi vừa được đi xem bức tượng cổ cách đây cả mấy ngàn năm tại Bảo tàng Campuchia. Cho tới nay bức tượng đã bị hư hỏng nhiều, chỉ còn lại một phần thân và đầu của bức tượng nhưng người dân Campuchia vẫn chấp nhận đó là một trong các vị thống soái huyền thoại của nước họ. Dựng tượng Vua Hùng cũng vậy, VN cũng cần phải học hỏi kinh nghiệm, cần nhìn vào những hình tượng nước bạn để phục dựng lại”, ông nói.

Lấy ví dụ từ bài múa Chăm của tác giả, NSND Đặng Hùng, vị chuyên gia nhấn mạnh, tác giả không thể là người được tận mắt chứng kiến điệu múa này, càng không thể từng tham gia hay từng trực tiếp biểu diễn.

Sự thành công của tác giả là ông đã biết chắp nối, vẽ lên một điệu múa tuyệt đẹp dựa trên những di tích điêu khắc còn lưu dấu trên các đền tháp và hệ thống tượng cổ ở bảo tàng Chăm. Cho tới bây giờ điệu múa vẫn được chấp nhận đó là điệu múa cổ của Champa.

Ông khẳng định, một tác phẩm phải đảm bảo sự kỳ công về khoa học, phải nghiên cứu kỹ lưỡng không một ai có thể chấp nhận sự tùy tiện. Làm nghệ thuật mà tùy tiện, ăn xổi sẽ không bao giờ thành công, ông nhấn mạnh.


http://baodatviet.vn/chinh-tri-xa-hoi/tin-tuc-thoi-su/dung-tuong-vua-hung-dung-de-hao-hao-giong-vua-trung-quoc-3307088/